Jaarcongres 2018: Vroegmoderne geschiedenis in actuele debatten

Leuven, 9 november 2018

De vroegmoderne tijd kan de laatste jaren rekenen op grote belangstelling in Nederland en Vlaanderen. In politieke discussies over (nationale) identiteit, onderwijs en de erfgoedsector wijzen opiniemakers bijvoorbeeld maar al te graag op de economische, politieke, sociale en culturele verworvenheden van de periode voor 1800. Deze interesse in het verleden is uiteraard toe te juichen. Maar het politieke gebruik van historische verwijzingen staat ook op gespannen voet met een getrouwe en verantwoorde weergave van het verleden. Niet voor niets zijn veel vroegmodernisten vrij sceptisch over de maatschappelijke benutting van hun kennis. Hoe moeten we hier als historici van de vroegmoderne tijd mee omgaan? Hoe kunnen we naast onze pogingen het verleden op zijn eigen merites te bestuderen, tevens onze wetenschappelijke expertise en vaardigheden aanwenden in de publieke debatten van nu? En is het eigenlijk wel onze taak om met het heden bezig te zijn?

Deze vragen staan centraal op het jaarcongres van de Vlaams-Nederlandse Vereniging voor Nieuwe Geschiedenis. De lezingen besteden onder andere aandacht aan het gebruik van de vroegmoderne tijd in discussies over canonvorming, (post)kolonialisme, nationalisme en historische vergelijkingen. Het congres werpt daarmee nieuw licht op de vraag hoe en waarom (onderzoek over) de vroegmoderne periode wordt geïnstrumentaliseerd en gerepresenteerd in actuele maatschappelijke debatten, en welke rol vroegmoderne historici daarbij (kunnen of moeten) spelen.

Programma

10.30 Ontvangst met thee en koffie

10.50 Opening door Guido Marnef (voorzitter) en jaarvergadering

11:30 Marjolein ’t Hart
‘Nederland is al eeuwen een democratie.’ Feit en fictie over de invloed van de vroegmoderne geschiedenis van de Lage Landen

12:15 Lunch

13:30 Anton van der Lem
Het Plakkaat van Verlatinge: een nationale feestdag waard of een hype?

14:00 Anita Boele
Met de kennis van gisteren. 21ste-eeuwse ouderenzorg vanuit vroegmodern perspectief

14:30 Karwan Fatah-Black
‘Toen was slavernij nog heel gewoon.’ De aanhoudende zoektocht naar witte onschuld in het slavernijverleden

15:00 Thee en koffie

15:30 Lieke van Deinsen
Een vrouwelijk gezicht voor geleerdheid. Een historisch perspectief op de kwetsbare beeldvorming van de vrouw als wetenschapper en intellectuele autoriteit

16.00 Wim De Winter
De koloniale recuperatie van de Oostendse Compagnie en vroegmoderne maritieme identiteit

16:30 Discussie

17:00 Borrel

Locatie

Het jaarcongres vindt plaats in Aula A van het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de KU Leuven. Het HIW ligt in het centrum van de stad, op wandelafstand van het station.

Adres:

Kardinaal Mercierplein 2
3000 Leuven
België

Registratie

De kostprijs voor deelname aan het Jaarcongres bedraagt 25 EUR (studenten betalen 15 EUR). U kunt zich tot donderdag 1 november 2018 inschrijven per e-mail aan secretaris@vnvng.eu en door tegelijkertijd het verschuldigde bedrag over te maken op de rekening van de vereniging: IBAN BE96 0682 3425 2805 / BIC: GKCCBEBB (VNVNG te Brussel), onder vermelding van “Jaarcongres 2018”.

CfP: ‘Faking it: Forgery and Fabrication in Late Medieval and Early Modern Culture’

deadline: 30 januari 2019

In Götenburg (Zweden) vindt van 15 t/m 17 augustus 2019 een congres plaats over vervalsing in de late middeleeuwen en vroegmoderne tijd.

What is real and what is fake? And why does it matter? As soon as objects, texts and utterances (be they pragmatic or artistic) become imbued with a sense of authority or authenticity, there is a potential to produce other objects, texts and utterances which mimic and attempt to siphon off that authority and authenticity. In late medieval and early modern European culture (1400-1750), this potential was realized in new and unprecedented ways. Social, technological, and intellectual developments forever altered many activities which fall under the remit of forgery and fabrication, spurring lively debate about truth and falsity. The printing press transformed the production, distribution and marketing of texts and images. Heightened interest in classical antiquity changed how scholars interacted with and assigned value to artefacts originating in past cultures. Legal developments altered how artworks and documents were policed, and how authorship and authenticity were instantiated.

Voor meer informatie, zie de volledige oproep.

Symposium Adelijke Vrouwen (12-13 oktober, Slot Zuylen)

Dit jaar bestaat de Stichting Werkgroep Adelsgeschiedenis 25 jaar. Om deze mijlpaal te vieren, organiseert de Werkgroep op 12 en 13 oktober a.s. het internationale symposium Noble Women: Life Roles and Representations /Adellijke Vrouwen: Levens en Representaties. Het symposium richt zich op de verschillende manieren waarop adellijke vrouwen vanaf de late middeleeuwen tot het begin van de negentiende eeuw vorm gaven aan de taken die op grond van hun ‘hoge geboorte’ aan hen werden toegedacht. Decor van het symposium is Slot Zuylen – de geboorteplek van de philosophe Belle van Zuylen, waarschijnlijk de beroemdste adellijke vrouw uit de Nederlandse geschiedenis. Het programma kunt u hier inzien.

Er bestaat al veel belangstelling voor het symposium, het aantal plaatsten is echter beperkt. Wilt u verzekerd zijn van toelating, meldt u dan zo spoedig mogelijk aan. U vindt het aanmeldingsformulier hier

Bijdragen ‘Revolutionary Material Cultures’ gevraagd

Deadline: woensdag 31 oktober 2018


De populaire publieksgeschiedeniswebsite Age of Revolutions is op zoek naar stukken over de materiële cultuur van revoluties. 

“For this series, we are calling for post proposals that examine the ways in which materials reflect revolution (action and ideas), as well as how materials shaped revolutionary action.”

Voorstellen voor posts van ongeveer 1500 woorden kunnen tot 31 oktober 2018 ingeleverd worden via de submissions-tab op de website.

CfP: Foreign Eyes on the Republic

Deadline: 14 december 2018

We hebben snel een oordeel over de ander, maar wat denkt de ander van ons? Hoe keken Duitsers, Polen, Italianen, Fransen, Denen, Spanjaarden, Engelsen, Zwitsers, IJslanders en al die andere buitenlanders naar de Republiek? Hadden ze nog ontzag voor die voormalige grootmacht of was hun blik meewarig?

Op 21 en 22 februari 2019 vindt in Nijmegen de conferentie ‘Foreign Eyes on the Republic’ plaats. De organisatoren nodigen (kunst)historici en letterkundigen uit om voorstellen voor papers in te dienen. Voor meer informatie, zie de volledige oproep.

CfP: Performance, Royalty and the Court, 1500-1800

deadline: vrijdag 7 december 2018

Op donderdag 11 en vrijdag 12 april 2019 organiseert The Society for Court Studies een tweedaags congres over Performance, Royalty and the Court tussen c. 1500 en 1800. De organisatie nodigt academici uit om paper proposals  in te dienen. Voor meer informatie over het thema en de organisatie, zie de website van de vereniging.

CfP: The Artistic Taste of Nations

deadline: donderdag 15 november 2018

Op 13 en 14 juni 2019 vindt aan de Vrije Universiteit Amsterdam het congres The Artistic Taste of Nations: Contesting Geographies of European Art, 1550-1815 plaats. De organisatoren nodigen (kunst)historici en letterkundigen uit om paper proposals in te dienen voor donderdag 15 november 2018. Voor meer informatie over de organisatie en het thema, zie de volledige call for papers op de website van de werkgroep Zeventiende Eeuw.

Gouden Eeuw Lezing 2018

dinsdag 9 oktober 2018, 20:00, aula van de Universiteit van Amsterdam

Het Amsterdam Centre for the Study of the Golden Age nodigt u graag uit voor de Gouden Eeuw Lezing 2018, op 9 oktober a.s., in de Aula van de UvA: René van Stipriaan, Shakespeare, Bredero, Rembrandt. Het theater van de hartstochten in de zeventiende eeuw.

Het ACSGA organiseert dit evenement regelmatig voor een cultureel geïnteresseerd publiek, als visitekaartje van geesteswetenschappelijk onderzoek. Eerdere sprekers waren onder anderen Steven Nadler over Spinoza, en Gary Schwartz over de omgang met de erfenis van de Gouden Eeuw in de 21ste eeuw.

In 2018 is het onderwerp gekoppeld aan het herdenkingsjaar van de 400ste sterfdag van de ‘eerste echte Amsterdammer’, G.A. Bredero. UvA-alumnus dr. René van Stipriaan zal spreken over Shakespeare, Bredero en Rembrandt. Voor meer informatie, zie de aankondiging op de website van de UvA.

CfP: jaarboek 18e eeuw over Robinson Crusoe en Robinsonades

Deadline: 1 december 2018

In 1719 publiceerde Daniel Defoe zijn succesroman Robinson Crusoe. (…) Om de driehonderdste verjaardag van Defoes roman te vieren nodigt de redactie van het Jaarboek De Achttiende Eeuw geïnteresseerden uit een abstract in te sturen over achttiende-eeuwse thema’s die verband houden met Robinson Crusoe. We staan open voor bijdragen over nieuwe aspecten, hedendaagse interpretaties, achttiende-eeuwse bewerkingen of andere uitlopers van Robinson Crusoe, maar ook voor artikels over thema’s als reizen en de opkomst van de (avonturen)roman, kolonialisme en slavernij. Abstracts kunnen worden opgestuurd naar jaarboek@18e-eeuw.nl tegen 1 december 2018. Peter Altena zal optreden als gastredacteur.

Voor meer informatie, zie de volledige oproep.