Vroegmoderne getuigenverslagen behoren tot de belangrijkste bronnen die we hebben om allerlei verborgen dimensies van het verleden te reconstrueren. Toch lieten historici ze tot voor kort vaak links liggen, omdat ze doorgaans moeilijk te raadplegen en te interpreteren waren voor onderzoekers zonder juridische expertise. Dankzij de ontwikkeling van nieuwe technieken en databanken krijgen we echter steeds beter inzicht in deze bronnen en daarmee ook in het alledaagse leven in de vroegmoderne tijd. Mestrapers, jonkers, prostituees, kruimeldieven, oplichters en slaafgemaakten, allemaal krijgen ze een stem in de duizenden getuigenissen en attestaties die in de vroegmoderne Nederlanden en daarbuiten werden opgetekend. Oog in oog met het verleden, zo lijkt het wel, ook al zit er hier en daar wel wat ruis op de bron.

De bundel is verkrijgbaar bij Leuven University Press – zowel gedrukt als digitaal – en in te zien via JSTOR.

Voor leden van VNVNG is een abonnement op de print- en digitale versie van het tijdschrift inbegrepen in het jaarlijks contributie.

De Nederlandse en Vlaamse overheden willen naar een circulaire economie in 2050. Duurzaamheid is een belangrijk thema voor de toekomst. Recyclen deden mensen in de vroegmoderne Lage Landen echter ook al. In dit jaarboek onderzoeken de auteurs hoe circulair de steden waren vóór de industrialisatie. Hoe was het hergebruik van afval en restproducten geregeld? Wat was de waarde ervan en wat deed men ermee? In hoeverre kan ook worden gesproken van een andere cultuur en appreciatie rond afval en tweedehandsmateriaal?

Dit nummer van Nieuwe Tijdingen is essentieel leesvoer voor al wie geïnteresseerd is in de pre-industriële geschiedenis van circulaire economie en recyclage.

Lezen

De bundel is verkrijgbaar bij Leuven University Press – zowel gedrukt als digitaal – en in te zien via JSTOR.

Voor leden van VNVNG is een abonnement op de print- en digitale versie van het tijdschrift inbegrepen in het jaarlijks contributie.

Inhoud

• Afval bestaat niet!
  Lessen van de circulaire economie in de vroegmoderne Nederlanden
  Djoeke van Netten en Jasper van der Steen
• Afval en circulariteit in Amsterdam 1400–1800
  Ranjith M. Jayasena
• Waste in Water, Water as Waste
  Informal Collective Action in Seventeenth-Century Holland Marianne Groep-Foncke
• Circular Economy in the Early Modern Low Countries
  From Premodern Circularity to a Modern Linear Model… and Back?
  Els Du Bois and Julie De Groot

We leven in een koortsachtige informatiemaatschappij. Voortdurend worden we overspoeld met nieuws, kennis, roddels en faits divers via sociale en meer traditionele media. Vaak stelt die overvloed aan informatie ons voor de vraag wat te kijken, te lezen of te beluisteren? Wat te geloven of te wantrouwen, en vooral wat te onthouden of te bewaren?

Hoewel de snelheid waarmee informatie in vroegere tijden circuleerde aanzienlijk lager lag, waren de vragen niet fundamenteel anders. Ook in de vroegmoderne periode waren mensen voor hun informatievoorziening afhankelijk van netwerken van correspondenten, van makelaars in kennis en informatie. En ook toen was niet alle informatie even nuttig of betrouwbaar. Dit dossier van Nieuwe Tijdingen laat zien hoe kooplui, diplomaten, wetenschappers, verzamelaars, artiesten, maar ook gewone geletterde burgers informatie verzamelden, filterden, ordenden, bewaarden en gebruikten.

Lezen

De bundel is verkrijgbaar bij Leuven University Press – zowel gedrukt als digitaal – en in te zien via JSTOR.

Voor leden van VNVNG is een abonnement op de print- en digitale versie van het tijdschrift inbegrepen in het jaarlijks contributie.

Inhoud

• Makelaars in kennis: Een inleiding
  Erika Kuijpers en Gerrit Verhoeven
• Rederijkersnetwerken en de verspreiding van kennis in de vroege zeventiende eeuw: Het werk van Willem de Gortter en de beeldvorming van de Opstand
  Bram Caers
• Meertalige tijdingen in het Van der Meulen archief (1588–1600)
  Nina Lamal
• De vroegmoderne ambassadesecretaris als informatiemanager: Henri Brasset en zijn briefregisters (1616–1654)
  Kerrewin van Blanken
• Kennis over verre zeeën: Maritieme en etnografische kennisontwikkeling van Franse transpacifische reizen tot de Oostendse Azië-handel (1684–1723)
  Wim De Winter
• De informatiebronnen van Albert Louwen (1722–1798), kroniekschrijver te Purmerend
  Erika Kuijpers

De integratie van een genderperspectief in historisch onderzoek heeft gevolgen die verder reiken dan simpelweg de aanvulling van bestaand onderzoek met bijkomende onderzoekssubjecten. Ze vraagt om een fundamentele herbezinning over begrippen die vaak hun betekenis hebben gekregen vanuit een specifieke mannelijke insteek.

Dit nummer van Nieuwe Tijdingen verkent wat een zorgvuldig toegepast genderperspectief concreet oplevert voor het vroegmoderne onderzoek naar uiteenlopende thema’s zoals migratie, religie en rechtspraak, arbeidsmarkt en homoseksualiteit. Dit gebeurt vanuit verschillende invalshoeken en historische contexten. Zo wordt ingegaan op de ervaringen en de verschillende rollen van vrouwen binnen confessionele migrantengemeenschappen in Engeland, op de Antwerpse drukkersmarkt en binnen stedelijke religieuze gemeenschappen in Frankrijk. Andere bijdrages bestuderen noties van mannelijkheid en vrouwelijkheid in strafrechtelijke ondervragingen in Frankrijk en attitudes ten opzichte van deviante seksualiteit in achttiende-eeuws Antwerpen.

Lezen

De bundel is verkrijgbaar bij Leuven University Press – zowel gedrukt als digitaal – en via JSTOR.

Voor leden van VNVNG is een abonnement op de print- en digitale versie van het tijdschrift inbegrepen in het jaarlijks contributie.

Inhoud

• Inleiding: vroegmoderne genderpatronen
  Raingard Esser & Anita Boele
• Norwich’s “Disorderly Maids”: Immigrant Women and the institutions in early modern England
  Raingard Esser
• Spiritual Reform on Ceremonial Display?: The Acarie Circle and the foundation of the first French Discalced Carmels (1604–1611)
  Gooitske Nijboer
• De drukkersvrouwen van Sint Lucas: Gildenlidmaatschap en arbeidspatronen in het vroegmoderne Antwerpse boekwezen
  Heleen Wyffels
• Gender op de pijnbank: Mannelijkheid en vrouwelijkheid in Franse criminele ondervragingen in de achttiende eeuw
  Elwin Hofman
• “Dat volck dat uijt Hollant ghejaecht is”: Sodomie en migratie in achttiende-eeuws Antwerpen
  Jonas Roelens

De bundel is verkrijgbaar bij Leuven University Press – zowel gedrukt als digitaal – en via JSTOR.

Voor leden van VNVNG is een abonnement op de print- en digitale versie van het tijdschrift inbegrepen in het jaarlijks contributie.

Inhoud

• Van feest tot feest — Evolutie en vormgeving van feestelijk vertier in de vroegmoderne Nederlanden
  Joop W. Koopmans en Dries Raeymaekers
• Catholic Ruler, Protestant People — The Impact of the Reformation on Court and Civic Festivals in Early Modern Europe
  Helen Watanabe-O’Kelly
• Carnaval in Jutphaas — De rol van schertsverordeningen in de organisatie van een vroegmoderne carnavalsviering
  Rozanne Versendaal
• De kunst van de feestmaaltijd — Gedecoreerd tafelgerei als gespreksonderwerp in de zestiende eeuw
  Lucinda Timmermans
• The show must go on — De performance van de loterij in de Nederlanden (15de–16de eeuw)
  Jeroen Puttevils
• Feesten van burgerschap — Rederijkers, loterijen en de transmissie van burgerschapsidealen rond 1600
  Dick E.H. de Boer
• Blood Sports and Festivities in Normative Provincial Publications — Ordinances in Gelderland’s ‘Plakkaatboek’, 1582–1699
  C. Annemieke Romein
• How to Refuse the Goblet — Drinking Rituals, Sociability and Flow in Nederlands Displegtigheden, 1732–1735
  Adriaan Duiveman
• Orangistische festiviteiten tijdens de contrarevolutie
  Laurien Hansma
• Ellende, miserie, slaverny, dwinglandye — De feesten van de Franse Revolutie door de ogen van de Antwerpse edelman Pierre Goetsbloets, Brecht Deseure

Het tweede nummer van Nieuwe Tijdingen is nu beschikbaar (zowel op papier als digitaal) bij Universitaire Pers Leuven. In deze uitgave verkennen zeven historici de mogelijkheden en onmogelijkheden van de biografie in het historisch onderzoek naar de vroegmoderne periode.

[E]nige kritische reflectie op de biografische methode ten aanzien van figuren uit de vroegmoderne tijd ontbrak tot nu toe in de Lage Landen. Deze uitgave wil hiertoe een kritische bijdrage leveren en houdt de hedendaagse biografische methodes goed tegen het licht.

Nieuwe Tijdingen. Over vroegmoderne geschiedenis is het jaarboek van de VNVNG en een vervolg op de in 2014 gestarte reeks ‘Publicaties’.

Inhoud

• Judith Brouwer & Michael Limberger, Schrijven over individuen en hun omstandigheden. Hedendaagse biografieën over vroegmoderne lieden
• Craig Harline, De massa bespelen. Some reflections on writing biography
• Gustaaf Janssens, Alva en de Nederlanden (16de – 21ste eeuw). Een biografische en historiografische benadering van een berucht historisch personage
• Luc Duerloo, Groepsportret van een eenzaat. Omtrent een politieke biografie van Aartshertog Albrecht
• Els Kloek, 1001 Vrouwen en de ‘achterkant’ van de geschiedenis. Tien vuistregels voor de vroegmoderne biograaf
• Arend van Essen, De ‘taaffel’ in de slaapkamer. De nalatenschap van Simon van Slingelandt (1664–1736) in handen van de biograaf
• Peter Altena, ‘Hier hebje den Ontleeder’. Bij het schrijven van de biografieën van Jacob Campo Weyerman (1677–1747) en Gerrit Paape (1752–1803)

Nieuwe Tijdingen

Sinds 2017 verschijnt het jaarboek van de Vlaams-Nederlandse Vereniging voor Nieuwe Geschiedenis bij de Universitaire Pers Leuven, onder de titel Nieuwe Tijdingen. Over vroegmoderne geschiedenis. Het jaarboek neemt de lezer mee naar het vervlogen verleden van de vijftiende tot en met de achttiende eeuw. Iedere uitgave richt zich op een recente ontwikkeling in het historisch onderzoek naar deze schakelperiode. Geïnteresseerden in de vroegmoderne tijd worden zo geprikkeld door toegankelijk geschreven bijdragen, terwijl vakgenoten in deze gereviewde artikelen de laatste stand van het onderzoek kunnen consulteren.

Voor leden van VNVNG is een abonnement op de print- en digitale versie van het tijdschrift inbegrepen in het jaarlijks lidgeld. Individuele nummers kan men bestellen via de website van de uitgever.

Het eerste nummer van Nieuwe Tijdingen is nu beschikbaar (zowel op papier als digitaal) bij Universitaire Pers Leuven. In deze uitgave bestuderen zeven historici de ruimtelijke dimensie van vroegmoderne devotie. Ze laten zien hoe sacrale plekke werden begrensd, ingericht, herinnerd en ontheiligd. Deze uitgave is geredigeerd door Liesbeth Geevers en Violet Soen.

Nieuwe Tijdingen. Over vroegmoderne geschiedenis is het jaarboek van de VNVNG en een vervolg op de in 2014 gestarte reeks ‘Publicaties’.

Inhoud

• Violet Soen & Anne-Laure Van Bruane, ‘Sacrale ruimtes in de vroegmoderne Nederlanden: perspectieven en dwarsverbanden’.
• Ruben Suykerbuyk, ‘Ter promotie der devotie. Materiële voorzieningen en offervaardigheid voor de Sint-Leonardusculturs in Zoutleeuw (1453-1505)’.
• Tiffany Bousard, ‘Aan de rand van het graf. De transformatie van het funeraire leven en landschap in Antwerpen en Brugge tijdens de calvinistische republieken (1577/1578-1584/1585)’.
• Justin E.A. Kroesen, ‘De storm doorstaan: continuïteit en verandering in de protestantse inrichting van middeleeuwse kerken ten tijde van de Republiek’.
• Carolina Lenarduzzi, ‘Grensoverschrijdende katholieke claims. De grenzen tussen publieke en private ruimte voor sacrale doeleinden in de zeventiende-eeuwse Republiek’.
• Joke Spaans, ‘Een herinnerd religieus landschap: vroegmodern Amsterdam’.

Nieuwe Tijdingen

Sinds 2017 verschijnt het jaarboek van de Vlaams-Nederlandse Vereniging voor Nieuwe Geschiedenis bij de Universitaire Pers Leuven, onder de titel Nieuwe Tijdingen. Over vroegmoderne geschiedenis. Het jaarboek neemt de lezer mee naar het vervlogen verleden van de vijftiende tot en met de achttiende eeuw. Iedere uitgave richt zich op een recente ontwikkeling in het historisch onderzoek naar deze schakelperiode. Geïnteresseerden in de vroegmoderne tijd worden zo geprikkeld door toegankelijk geschreven bijdragen, terwijl vakgenoten in deze gereviewde artikelen de laatste stand van het onderzoek kunnen consulteren.

Voor leden van VNVNG is een abonnement op de print- en digitale versie van het tijdschrift inbegrepen in het jaarlijks lidgeld. Individuele nummers kan men bestellen via de website van de uitgever.